Όταν η Έξοδος του Βρυζάκη "ζωντανεύει ".

Έξοδος του Μεσολογγίου
#1821#25ηΜαρτίου pic.twitter.com/4QvTdLWkYx

— observer 🇪🇪 (@observer1810) March 24, 2025

Ποιος πρόδωσε το σχέδιο της "εξόδου" στο Μεσολόγγι...

 Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, δύο ή τρία είναι τα πρόσωπα που βαρύνονται με την κατηγορία της προδοσίας του μυστικού της Εξόδου. Σε δύο από αυτά αναφέρονται Έλληνες χρονικογράφοι και ιστορικοί, σε ένα γνωστός Τούρκος χρονικογράφος. Ας δούμε όμως τις εξελίξεις, μελετώντας και τα γραφόμενά τους:

Στις 11 Ιουνίου του 1821 οι επαναστατημένοι Έλληνες κατάφεραν να διώξουν από το Αγρίνιο τους Τουρκαλβανούς κατακτητές και να απελευθερώσουν την πόλη. Λίγες μέρες αργότερα, στις 26 Ιουλίου, απελευθέρωσαν και το γειτονικό Ζαπάντι (σημερινή Νεάπολη), συλλαμβάνοντας αρκετούς αιχμαλώτους.

Ανάμεσα στους Οθωμανούς αιχμαλώτους ήταν κι ένας 12χρονος, του οποίου το μουσουλμανικό όνομα παραμένει άγνωστο. Τον νεαρό αυτόν, σύμφωνα με τα γραφόμενα του Αρτέμιου Μίχου, τον πήρε υπό την προστασία του ο Τσόλκας, ένα από τα πρωτοπαλίκαρα του σωματάρχη Ανδρέα Ίσκου· τον έκανε μάλιστα και ψυχοπαίδι του. Ο νεαρός μουσουλμάνος βαφτίστηκε χριστιανός και πήρε το όνομα Γιάννης. Οι περισσότεροι Έλληνες μελετητές πιστεύουν πως αυτός ήταν ο 18χρονος, ο οποίος, αφού κατάφερε και ξέφυγε από την επιτήρηση, πέρασε στις γραμμές των Τούρκων και πρόδωσε το σχέδιο των πολιορκημένων στον Ιμπραήμ, γνωρίζοντάς του την ώρα και τα σημεία της σχεδιαζόμενης Εξόδου. Το ίδιο υποστηρίζει και ο Αρτέμιος Μίχος. Αυτός μάλιστα γράφει πως οι πολιορκητές, λίγες μέρες πριν, είχαν πληροφορηθεί και από κάποιον άλλον λιποτάκτη, «Βούλγαρον το γένος», που είχε αιχμαλωτιστεί σε κάποια από τις εξόδους της φρουράς, ότι προετοιμαζόταν έξοδος, αγνοούσαν όμως τις λεπτομέρειες του σχεδίου. Εξαιτίας αυτού μάλιστα, σύμφωνα πάντα με τον ίδιο, «εγένετο δευτέρα σκέψις και μετεβλήθη εν μέρει το σχέδιον».

Ο Σπυρομήλιος, αναφερόμενος στα της προδοσίας, κάνει λόγο για έναν Οθωμανό στο σώμα του Ανδρέα Ίσκου, ο οποίος «είχε φερθεί καλά μέχρι τότε».

Μόλις έγινε γνωστή στην πόλη η λιποταξία του «ειρημένου αρνησιθρήσκου έλαβε χώραν τραγική τις και βάρβαρος σκηνή», σύμφωνα πάντα με τον Αρτέμιο Μίχο. Πιο συγκεκριμένα «οι στρατιώται ερεθισθέντες εκ των δύο τούτων δραπετεύσεων εφόνευσαν ανηλεώς και αδιακρίτως τους τε τούρκους και χριστιανούς εργάτας του πολιορκητού, τους εις τας κατά καιρούς εξόδους αιχμαλωτισθέντας, μηδενός εξαιρεθέντος».

Ο χρονικογράφος Έσαντ, παρουσιάζοντας την οθωμανική σκοπιά του γεγονότος, αναφέρεται σε μοναχό, ο οποίος, ζητώντας έλεος, ειδοποίησε τους πολιορκητές. Γράφει σχετικά:

« … Δόξα τω Θεώ, προς το απόγευμα ήρθε στο αρχηγείο του μουσουλμανικού στρατού ένας μοναχός, από αυτούς που σχεδίαζαν την έξοδο, ο οποίος ζητούσε έλεος και μας ειδοποίησε. Αμέσως δώσαμε εντολή στους στρατιώτες να είναι προσεκτικοί σε όλες τις θέσεις, τοποθετήσαμε στρατό σε όλα τα σημεία ενέδρας και σε όλα τα ταμπούρια, ενώ ο σερασκέρης Ρεσίτ Πασάς ανέλαβε τη μέριμνα του βουνού. …»

Συμπερασματικά, χωρίς αμφιβολία, η Έξοδος προδόθηκε. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν ο μοναχός είναι τρίτο πρόσωπο ή ένα από τα δυο που αναφέρθηκαν.

NAppelaios

Δημήτριος Καψάλης - Ο αυταρχικός Δήμαρχος!

Ανταπόκριση απο την εφημερίδα Αιών , στο φύλλο της 11ης Δεκεμβρίου 1838.

 "Απεκλείσθησαν οι δυστυχείς πολίται του Μεσολογγίου πανταχόθεν και είναι εις την εσχάτην απελπισίαν , ως άλλοτε ήταν πολιορκούμενοι παρά του Κιουταχή και Ιμβραχίμη. Εν γιουρούσι μας μένει να κάμωμεν , ως εκείνο του 1826 , δια να ελευθερωθώμεν από τοιούτον Δήμαρχον, καθώς ελευθερωθήκαμεν και παρά του Κιουταχή ".

157+1 Μεσολογγίτες απαγγέλλουν τον Ύμνο εις την Ελευθερία, στο πλαίσιο της ομώνυμης έκθεσης που ξεκίνησε το Σάββατο 25.3.2023 στη "Διέξοδο"

 

Η πολιορκία και αιματηρή σφαγή του χαρεμιού στο Μεσολόγγι το 1684

Του Λίνου Υφαντή

Στα τέλη του 17ου αιώνα οι Ενετοί είχαν εισβάλλει στην Αιτωλοακαρνανία. Οι Τούρκοι είχαν προσωρινά εκδιωχθεί αλλά είχαν προλάβει να προβούν σε βιαιότητες. Μία από αυτές ήταν η αιματηρή σφαγή χαρεμιού στο Μεσολόγγι το έτος 1684.

Αρνητικός πρωταγωνιστής ήταν ο Σεφέρ Αγάς, τοπάρχης της Αιτωλοακαρνανίας. Είχε προηγηθεί η ήττα των Οθωμανών από τους Ενετούς και Έλληνες οπλαρχηγούς στη Σιβίστα του Αρακύνθου Μακρυνείας ( σημερινά Ελληνικά). Oι Τούρκοι υπέστησαν μεγάλη καταστροφή. Ο Σεφέρ Αγάς μόλις κατόρθωσε να φτάσει με ελάχιστους στρατιώτες που του είχαν απομείνει στη βάση του, το Μεσολόγγι. Στο δρόμο του κατασφάζει 15 χριστιανούς, που συνάντησε τυχαία. 

Από την άλλη ο κλοιός για το Σεφέρ Αγά είχε αρχίσει να σφίγγει και από την πεδιάδα. Οι Ενετοί υπό τον Λομβαρδό στρατηγό Στρασόλδο είχαν περικυκλώσει το Μεσολόγγι. Χωρίς να βρουν αντίσταση οι Ενετοί μαζί με τους οπλαρχηγούς Μελιταίους και με έλληνες αρματολούς εισήλθαν στην πόλη. Εκεί τους υποδέχθηκαν 2000 περίπου Μεσολογγίτες που υπήρχαν εντός των τειχών. 

Η αιματηρή ενέργεια του Σεφέρ Αγά. 

Ο Σεφέρ Αγάς όμως είχε φροντίσει να διαφύγει και είχε σφραγίσει στην ουσία το κτίριο που είχε ως διοικητήριο. Όταν ο Στρασόλδος το διέρρηξε στην ουσία με δυσκολία βρέθηκε μπροστά σε ένα φρικτό θέαμα: Δεκαεπτά (17) νεαρές καλλονές -όπως περιγράφονταν-αιμόφυρτες κείτονταν στο χώρο του χαρεμιού. Τέσσερις από αυτές άνέπνεαν ακόμα και παρόλη την φροντίδα που τους δόθηκε μόνο μία κατάφερε να επιζήσει.

 Έκπληκτος ο Στρασόλδος έμαθε την ιστορία της. Ονομάζονταν Βέρα Μαρία Μιχαέλη και προέρχονταν από ευγενή οικογένεια της Ενετίας. Ο Στρασόλδος πραγματικά απόρησε πως αυτή βρέθηκε εντός του χαρεμιού του αιμοχαρού στρατηγού Σεφέρ Αγά. Έτσι είχε αυτό το τραγικό τέλος η τότε απελευθέρωση του Μεσολογγίου από τους Ενετούς. Μια βδομάδα μετά απελευθερώθηκε και το Αιτωλικό. Ο Στρασόλδος επέβαλλε φόρο 4000 τάληρα εκεί. Με την κίνηση αυτή επιβεβαιώθηκε το γεγονός ότι οι Ενετοί εξυπηρετούσαν τα δικά τους προσωπικά συμφέροντα και στην ουσία ήταν ένας ακόμη ζυγός για τους κατοίκους της Αιτωλοακαρνανίας. 

 Με πληροφορίες από Γ. Ασπριάς.

 Εφημερίδα Εμπρός, 25-01-1904.